ŞİFALI  BİTKİLER

Likopen - Lycopene

Domates (Lycopersicon esculentum), tek yıllık bir bitkidir. Anavatanı Meksika ve Peru’ dur. Hemen hemen dünyanın her yerinde, 1900’ lü yılların başından beri de ülkemizde yetiştirilmektedir. Pek çok türü vardır. Taze olarak yenildiği gibi salça, domates suyu, konserve turşu, reçel, ketçap şeklinde de değerlendirilmektedir. İçeriğinde A, B1, B2, C, K vitaminleri, niacin, protein, yağ, karbonhidrat, organik asitler, potasyum, demir, likopen ve pek çok faydalı madde bulunmaktadır. Fakat burada içeriğindeki  likopen üzerinde ayrıntılı olarak bilgi verilmektedir. 1 kg domateste üretildiği koşullara, transgen tohumdan üretilip üretilmediğine, hormon kullanılıp kullanılmadığına bağlı olarak 1-20 mg likopen maddesi bulunmaktadır. Burada tanıtılan ürün softgel başına 10 mg Likopen içermektedir.

Likopen (Lycopene); bazı sebze ve meyvelerde doğal olarak bulunan karoten (carotenoid) ailesine ait bir pigmenttir (hayvan ve bitki dokularına renk veren madde). En önemli doğal kaynağı domatestir.  İnsan vücudu likopen üretemez ve bu maddeyi dışarıdan alması gerekir.  Harvard Üniversitesi’ nden bir grup araştırmacı tarafından yürütülen bir çalışmada karoten ‘lerle prostat kanseri riski arasındaki ilişki incelenmiştir (Referans3). Bu çalışmalar neticesinde sadece likopen isimli karoten’ in bu kanser riskine karşı koruyucu özelliği açıkça belirlenmiştir. Günlük beslenme kültürlerinde büyük miktarda (6,5 mg/gün veya daha yüksek) likopen alan erkeklerde, daha az likopen alanlara göre prostat kanseri riskinin %21 azaldığı gösterilmiştir. Bu araştırma raporu prostat kanserinden korunma için likopen’ in önemli bir madde olduğunu belirtmektedir. Aynı araştırmacılar sadece ilerlemiş prostat kanseri vakalarına baktıklarında ise, yüksek miktarda likopen alan kişilerde bu riskin %86 daha az olduğunu da görmüşlerdir.  Likopen üzerine yapılan bir başka araştırmada ise yüksek miktarda likopen tüketen (6,5-10 mg) kişilerde bağırsak sistemine ait kanser riskinin (rektum, kolon, bağırsak kanseri gibi) daha az tüketenlere veya hiç tüketmeyenlere göre %30-60 daha az olduğu bulunmuştur (Referans4).Yine bir başka araştırma düşük miktarda veya hiç  domates veya likopen tüketmeyen kadınlar üzerinde yapılmıştır. Bu araştırmaya göre düşük miktarda likopen tüketen kadınlarda rahim (serviks) boynuna ait epidel yapı içinde tümör oluşumu (servikal intra-epitelyal neoplazi) riskinin 3,5-4,7 kat daha fazla olduğu tespit edilmiştir (Referans5). Diğer araştırmalar rahim kanseri başlangıcından (servikal displazi) korunmanın yüksek miktarda likopen alımıyla ilgili olabileceğine dair kanıt rapor etmişlerdir (Referans6). Bu ön kanıt aynı zamanda likopen alımının, göğüs kanserinden korumasıyla da ilgilidir (Referans7). 

Şu ana kadar domatesin içerisindeki likopen maddesiyle ilgili olarak literatürde kayıtlı 72 araştırma üzerinde yapılan bir incelemede (Referans8) 57 araştırmanın domates tüketimi veya kandaki likopen seviyesi ile düşük kanser riski arasında bir ilişki kurduğu, bunlardan 35 tanesinin ise ciddi bir şekilde istatistiksel önemi olduğu da belirlenmiştir. Likopen' in bu çalışmalarla ilgili olarak belirlenen faydası prostat , akciğer ve mide kanserleri (Referans11-12-13-15) için en kuvvetli olmak üzere, pankreas, kolon, rektum, yemek borusu, ağız boşlığu, göğüs (Referans16) ve rahim (cervix) kanserleriyle ilgili olarak koruyucu etkisi  bulunmuştur.  Avrupa’ da araştırmacılar istatistiksel olarak önemli bir ilişkiyi yüksek miktarda likopen alımıyla %48 oranındaki düşük kalp hastalıkları arasında bulmuşlardır (Referans9). Likopen alımı yaşlılarda bağışıklık sistemini de güçlendirmektedir. Bu çalışmada günde 10-15 mg likopen alımının doğal öldürücü hücrelerin (Bağışıklık sistemi ile ilgili bir hücre: Tümör hücrelerine ve mikroorganizmaların bulaştığı hücrelere saldıran ve onları öldüren bir çeşit lenfosit-natural killer cell) aktivitesini 12 hafta içinde %28’ e kadar arttırdığı bulunmuştur (Referans10).

Likopen, aynı zamanda antioksidant bir maddedir. Likopen, hücreleri serbest radikal hasarından korumasının yanı sıra, hücreler arasındaki bağları güçlendirmekte ve hücre metabolizmasını geliştirmektedir. Yağda çözünen, yağ miktarı fazla doku ve organlarda etkinliği artan likopen' in yağ içeriği oldukça fazla bir organ olan ciltte de antioksidan-koruyucu etki gösterdiği saptanmıştır. Likopen cilt hücreleri arasındaki bağları da kuvvetlendirmektedir. Diğer bir yararlı etkisi ultra-viyole ışınlarına karşı koruma sağlamasıdır. Bütün bu nedenlerle cildinizi korumak ve yaşlanmasını geciktirmek için likopen' den  yararlanabilirsiniz. Likopen aynı zamanda kolesterol düşürücü (bypocolesterolemic) özelliğe de sahiptir.

Faydaları ve Kullanım Alanları:

• Göğüs kanserinde kanserli hücrelerin çoğalmalarını azaltabilir.

• Rahim kanseri riskini düşürür.

• Kolon kanserinden korunmada etkilidir.

• Endometrial (rahimiçi) kanserde kanserli hücrelerin çoğalmasını azaltır.

• Vücudun rahim kanseri, özafagus (yemek borusu) kanseri ve karaciğer kanserinden korunmasını güçlendirir.

• Ağız kanserine karşı güçlü bir destektir.

• Pankreas ve yutak kanserine karşı korur.

• Likopen prostat kanserinin görülme riskini düşürür, prostat, akciğer ve mide kanserine karşı korur.

• LDL (kötü huylu) kolesterolü düşürür. Dolayısıyla da kalp sağlığını korumaya yardımcıdır.

• Likopen Alzheimer hastalığını önleyebilir.

• Osteoporoz (kemik erimesi) riskini azaltır.

• Likopen aynı zamanda anti-oksidant bir maddedir. Bu özelliğiyle cildi yaşlanma etkilerine karşı korur.

• Bağışıklık sistemini güçlendirir.

Kullanım Önerisi: Likopen / Lycopene 10 mg' lık softgel' ler halinde sunulmuş olup; gıda takviyesi olarak, tercihen yemeklerle birlikte günde 1 softgel alınabilir. Bilinen herhangi bir yan etkisi yoktur.